Στις λάσπες τις Ειδομένης, πρέπει να ανθίζει μόνο η ανθρωπιά

Ο Θωμάς Καλέσης που ακολούθησε την αποστολή της ΠΑΕ Ηρακλής στη συνοριακή γραμμή μεταφέρει όλα όσα συνάντησε και όλα όσα συνέβησαν εκεί

Είχα ζητήσει από πολύ νωρίς να συμμετάσχω στην αποστολή της ΠΑΕ Ηρακλής στην Ειδομένη. Όχι τόσο για να καλύψω δημοσιογραφικά την παράδοση και την διανομή των ειδών πρώτης ανάγκης που με τόσο μαζικό τρόπο προήλθε από το υστέρημα των οπαδών και φίλων της ομάδας, όσο για να βοηθήσω με όποιον τρόπο μπορώ, ώστε η παράδοση αυτή, να γίνει το συντομότερο δυνατό και να φτάσει άμεσα στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη.

Εξάλλου, κανείς δεν θα περίμενε από μένα να περιγράψω την κατάσταση σ’ αυτή τη μικρή γωνιά του χάρτη, όπου 15.000 και πλέον συνάνθρωποί μας, δίνουν καθημερινή μάχη για την επιβίωση, για ένα καλύτερο αύριο. Από την πρώτη ημέρα που βρέθηκαν εκεί οι πρώτοι πρόσφυγες, υπάρχουν συνάδελφοι, όπως για παράδειγμα, ο Αντώνης ο Ρεπανάς, που μεταφέρουν καθημερινά, όλες τις εξελίξεις, αλλά και τις ιστορίες αυτών των ανθρώπων.

Γνώριζα εκ των προτέρων, ότι μέσα σε δύο ώρες παραμονής στην Ειδομένη, είναι αδύνατο να συλλάβεις ακριβώς και κυρίως να μεταφέρεις την εικόνα, να εξηγήσεις πως και γιατί φτάσαμε στο σημείο, χιλιάδες γυναικόπαιδα να ζουν κυριολεκτικά μέσα στη λάσπη, σε ένα σημείο της γης που υποτίθεται πως αποτελεί συνοριακή γραμμή της πολιτισμένης -τρομάρα της- Ευρωπαϊκής Ένωσης.

10369195_10154631473297786_8557749510221499269_n

Θεωρώ χρέος μου δε, να μεταφέρω στον κόσμο το γεγονός ότι σε τέτοιες στιγμές αξιολογείς την ζωή σου διαφορετικά. Αν καταφέρεις να γυρίσεις στην ιδια ψυχολογική κατάσταση με την οποία έφυγες. Διότι η ζεστασιά του σπιτιού σου, μέχρι την απόλυτη απόγνωση των προσφύγων της Ειδομένης, απέχει μόλις 45 λεπτά. 45 γαμημένα λεπτά χωρίζουν την κατάσταση που οι άνθρωποι συνηθίζουν να αποκαλούν σήμερα πολιτισμό, από την πρωτόγονη μάχη για επιβίωση μέσα στις λάσπες και το κρύο.

Θέλω να προσθέσω επίσης και κάτι άλλο. Την άψογη στάση των ανθρώπων της ΠΑΕ Ηρακλής, καθ’ όλη την διάρκεια της αποστολής. Ούτε υπερβολές, ούτε αντιδράσεις καθωσπρεπισμού για να μην χαλάσει το ίματζ. Έξω από αυτό, τα συγκεκριμένα στελέχη, μπορούν να σχεδιάζουν την πολιτική της ΠΑΕ σε διάφορα θέματα, με τα σωστά και τα λάθη τους, με τα ορθά και τις γκάφες τους, εμείς από την πλευρά μας, μπορούμε να ασκούμε κριτική και να σχολιάζουμε τα θετικά και τα αρνητικά, εκεί όμως δεν μας χωρίζει τίποτα. Και η λάσπη; Είναι το τελευταίο πράγμα που μπορεί να σταθεί εμπόδιο.

Ξεκινήσαμε περίπου στις 14.00 από τη Μίκρα. Δύο οχήματα. Ένα βαν με τα είδη πρώτης ανάγκης στο οποίο επέβαινε και ο υπεύθυνος επικοινωνίας της ΠΑΕ, Γιάννης Ρουμελιώτης κι ένα Ι.Χ. με τον αντιπρόεδρο, Θόδωρο Παπαδόπουλο, τον υπεύθυνο μάρκετινγκ, Νίκο Γραμμένο, τον Κώστα Σαραπτσή, τον συνάδελφο Μάκη Ιωαννίδη και τον υπογράφοντα. Χρειάστηκε περίπου μία ώρα για να φτάσουμε στο πρατήριο της ΕΚΟ περίπου 18 χιλιόμετρα μακριά από την Ειδομένη.

Εκεί είδαμε και τις πρώτες σκηνές. Παρακάτω ένα ακόμη πρατήριο με το ίδιο ακριβώς σκηνικό και στο ενδοιάμεσο της διαδρομής, ανθρώπους να περπατούν στην άσφαλτο. Δυο-δυο, τρεις – τρεις με κατεύθυνση; Το οπουδήποτε. Μπαίνοντας στο χωριό δεν καταλαβαίνεις ακριβώς τι συμβαίνει στον ορίζοντα, πλάι στην σιδηροδρομική γραμμή. Αφήσαμε το αυτοκίνητο σε ένα μικρό δρομάκι που περιστοιχίζονταν από σκηνές μέσα στη λάσπη. Γύρω, παιδιά παντού. Είναι απίστευτο πόσα παιδιά παίζουν αυτή τη στιγμή στους λασπότοπους και τα χωράφια της συνοριακής γραμμής.

12874208_10154631482317786_1883945355_o

Μια μάνα αλλάζει πάνα στο αγοράκι της, παραδίπλα ένας παππούς προσπαθεί να καλύψει το πρόσωπό του από την κάμερα. Έξω από τη σκηνή μια φωτιά ίσα – ίσα που καπνίζει ακόμη άσβεστη για να ζεστένονται τα παιδιά. Την συντηρούν με ότι βρεθεί. Ίσως ένα ξύλο, ίσως κάποιο αντικείμενο, πανιά, αφρολέξ. Μπροστά μας το βαν της ΠΑΕ που έχει γίνει αντιληπτό από παιδιά που τρέχουν ξοπίσω του. Ορισμένα θα κάτσουν πάνω στο σκαλί. Έχουν καταλάβει ότι στο εσωτερικό του, κρύβεται κάτι “μαγικό”.

Με τα πόδια περνάμε μπροστά από ένα αυτοσχέδιο κουρείο. Μια γεννήτρια, δύο καφάσια για κάθισμα, δύο κουρευτικές μηχανές και δεκάδες άνθρωποι στην αναμονή. Πολλοί θα πουν, μα καλά, τι ρόλο μπορεί να παίζει αυτό και σε τι ακριβώς χρειάζεται; Κάθε τι που μπορεί να φτιάξει την ψυχολογία αυτών των ανθρώπων παίζει τον δικό του ξεχωριστό ρόλο. Δεν τους αρέσει αυτό που συμβαίνει, αλλά προς το παρόν δεν μπορούν να τα αλλάξουν για να σταματήσουν την ζωή τους.

Περνάμε την σιδηροδρομική γραμμή και συνεχίζουμε πίσω από το βαν. Μπαίνουμε σε ένα χώρο με ένα μικρό υπόστεγο περιτριγυρισμένο από συρματοπλέγματα. Εκεί όπου χιλιάδες άνδρες, γυναίκες και παιδιά, δημιουργούν μια τεράστια ουρά, ώστε να παραλάβουν την μεσημεριανή μερίδα φαγητού, που συνήθως θα είναι λίγη σούπα και λίγα μπισκότα. Παρά την τεράστια ουρά, κανείς δεν φωνάζει, κανείς δεν διαμαρτύρεται, κανείς δεν δυσανασχετεί. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα παιδιά θα σου ζητήσουν ένα μπουκάλι νερό, ένα μπισκότο, αλλά ακόμη και αυτό δεν θα στο φωνάξουν, θα στο πουν με τα μάτια.

12476399_10208883705789099_1915811614_n

Μπαίνουμε στον χώρο όπου τα παιδιά της Praksis μας περίμεναν για να μεταφέρουν τα είδη σε μια ειδικά διαμορφωμένη αποθήκη, απ’ όπου και θα διατεθούν σε όσους έχουν ανάγκη. Δηλαδή σε όλους, για όσους τουλάχιστον φτάνουν. Ναι, μπροστά στους δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους που βρίσκονται αυτή τη στιγμή στην Ειδομένη, το ένα βαν που έφυγε την Τετάρτη και το δεύτερο που θα φύγει την Παρασκευή αποτελούν σταγόνα σε έναν…απέραντο ωκεανό. Ωστόσο, είναι αυτό που μπόρεσε να κάνει ο κόσμος του Ηρακλή. Και είμαι σίγουρος ότι θα το κάνει και στο μέλλον. Ξανά και ξανά, γιατί η αλληλεγγύη είναι στο DNA του Ηρακληδέα.

Θεώρησα χρέος μου, να βοηθήσω στο ξεφόρτωμα των πραγμάτων και στην ταξινόμηση τους στην αποθήκη. Τα τρόφιμα με τα τρόφιμα, τα νερά με τα νερά κ.ο.κ. Μέχρι το τέλος έφτασα μόνο την πρώτη φορά. Τις υπόλοιπες με περίμενε ένας άνθρωπος, πρόσφυγας εθελοντής, που χωρίς να μιλά, ερχόταν προς το μέρος μου τρέχοντας να με βοηθήσει νομίζοντας ότι αυτά που κουβαλάω είναι βαριά. Ήταν αδύνατο να τον πείσω, ότι δεν είναι. Τα έπαιρνε χαμογελόντας, τα ταξινομούσε γρήγορα και περίμενε τον επόμενο για να κάνει ακριβώς το ίδιο. Σε σύντομο χρονικό διάστημα όλα ήταν στη θέση τους. Κρατήσαμε μόνο μια σακούλα, μια μπάλα και κάποια αντιανεμικά να τα μοιράσουμε στην επιστροφή μας προς το αμάξι.

Στην διαδρομή προς τα πίσω, κόσμος πηγαινοερχόταν. Τα πάντα σταματούσαν μόνο όταν περνούσε το ελικόπτερο της αστυνομίας ή της πυροσβεστικής. Τα πάντα σταματούσαν όταν περνούσε το τρένο από την σιδηροδρομική γραμμή. Και τα δύο μου προκάλεσαν την ίδια έκπληξη. Οι πρόσφυγες της Ειδομένης κοιτούν τα ελικόπτερα με νοσταλγία. Φαίνεται να γνωρίζουν ότι “χτενίζουν” την περιοχή γι’ αυτούς που επιχειρούν να περάσουν -όπως έχει πει και ο Τζιμ Μόρισον- στην άλλη πλευρά, αλλά ταυτόχρονα φαίνεται να ονειρεύονται την ύπαρξή τους, σε ένα από αυτά. Γιατί με ένα ελικόπτερο, ενδεχομένως θα μπορούσαν να “πετάξουν” πιο γρήγορα δίπλα στους δικούς τους ανθρώπους, σε μια άλλη χώρα, όπου θα είχαν την ευκαιρία να σχεδιάσουν το μέλλον τους, μακριά από πολέμους, μακριά από την πείνα και την λάσπη.

12324941_10154631505557786_110237192_n

Από την άλλη πλευρά, η κίνηση της αμαξοστοιχίας μου έφερε στο μυαλό μια σκηνή από την ταινία “Ο Πιανίστας”, η οποία διαδραματίζεται στο γκέτο της Κρακοβίας. Εκεί η διάβαση που χωρίζει το γκέτο με την υπόλοιπη πόλη απαιτεί πέντε δέκα λεπτά αναμονής, με ανθρώπους που περιμένουν υπομονετικά και από τις δύο πλευρές ώστε να ανοίξει για να συνεχίσουν την πορεία τους προς το άγνωστο.

Όταν πια πέρασε συνεχίσαμε και εμείς την πορεία μας. Στο δρόμο μας, συναντήσαμε μια σκηνή μέσα στη λάσπη. Έξω δύο παιδιά, φορώντας γαλότσες προσπαθούν να παίξουν κάτι σαν ποδόσφαιρο, ενώ παραδίπλα μία ακόμη οικογένεια με τα παιδιά μας χαιρετά χαμογελόντας. Το ένα δε, έχοντας συμπληρώσει με το ζόρι πέντε – έξι χρόνια ζωής, μας κλείνει το μάτι και σηκώνει τον αντίχειρα προς τα πάνω σαν να μας λέει: “Όλα καλά”.

Στα παιδιά δόθηκε η μπάλα, στην οικογένεια δόθηκε μια σακούλα με τρόφιμα, που όπως είπε αργότερα ο Θόδωρος Παπαδόπουλος ήταν η τελευταία που παραδόθηκε από φίλους του Ηρακλή και ακριβώς επειδή δόθηκε τελευταία στιγμή, υπήρχε μια ανησυχία από τα δύο παιδιά αν θα μπορούσε να δοθεί. Να είναι σίγουροι τελικά, ότι όχι μόνο δόθηκαν τα πράγματα, αλλά αξιοποιήθηκαν όπως και εκεί που έπρεπε. Λίγο παρακάτω ο Νίκος Γραμμένος θα δώσει το αδιάβροχο – αντιανεμικό με το σήμα του Ηρακλή στην πλάτη σε έναν 15χρονο που δείχνει απροσταύτευτος από την βροχή. Ο μικρός που μέχρι εκείνη την στιγμή δεν είχε τίποτα για να καλυφθεί, το φορά αμέσως και σχεδόν καμαρώνει καθώς σηκώνει το φερμουάρ.

12646670_976133945808708_5803633284983452185_o

Για να φτάσουμε στο τέλος, όπου ένας πιτσιρικάς σχεδόν περιμένει μπροστά από το αμάξι. Τον πλησιάζω κάτι μου ζητά. Του δίνω τον σκούφο μου. Το παίρνει αλλά φαίνεται να θέλει και κάτι άλλο. Του δίνουμε ένα αντιανεμικό αλλά το αφήνει στην θέση του δεν είναι αυτό που ζητάει. Από τις κινήσεις του με το χέρι καταλαβαίνουμε ότι θέλει ένα τετράδιο και ένα μολύβι για να γράψει. Ποιος ξέρει τι, ποιος ξέρει που. Στην αυριανή αποστολή θα τα έχει. Και το τετράδιο και το μολύβι. Το υποσχέθηκε ο Γραμμένος και είμαι σίγουρος πως θα το κάνει.

Κατά την επιστροφή στο αμάξι δεν μιλάει κανείς. Ούτε όσο ήμασταν εκεί, μιλούσαμε. Ο καθένας παρατηρούσε, προσπαθούσε να συνειδητοποιήσει το τι ακριβώς συμβαίνει και έκανε τις δικές του σκέψεις. Μπορεί ταυτόσημες, αλλά προσωπικές. Μόνο σε κάτι συμφωνήσαμε και το είπαμε σχεδόν ταυτόχρονα. Ότι αυτό ήταν και έπρεπε να είναι μόνο η αρχή. Ανάλογες δράσεις, ανάλογες διαδρομές πρέπει να συνεχιστούν και στο άμεσο μέλλον. Είναι ευχάριστο που χιλιάδες άνθρωποι στέκονται αλληλέγγυοι με ότι μέσο διαθέτουν για να κρατήσουν άσβεστη την ελπίδα πως η ανθρωπιά στις μέρες μας, παρά τις όποιες δυσκολίες, δεν έχει πεθάνει. Δεν θα επιτρέψουμε να πεθάνει. Δεν πρέπει να το επιτρέψουμε.

Τούτο, το επιβάλλει η ιστορία μας. Το επιβάλλει το DNA μας, το επιβάλλει αυτός ο τεράστιος σύλλογος που υπηρετούμε. Το επιβάλλει ο Ηρακλής μας.

Για σχόλια, παρατηρήσεις, ενστάσεις, μην διστάσετε να επικοινωνήσετε με το [email protected]

Σχετικά Άρθρα

Back to Top